Tolok tekanan ialah alat yang digunakan untuk mengukur tekanan bendalir (cecair atau gas) dalam sesuatu sistem. Ia merupakan alat penting dalam pelbagai industri, termasuk pembuatan, automotif, HVAC, serta minyak dan gas, bagi memastikan sistem beroperasi dengan selamat dan cekap.

Komponen Utama Tolok Tekanan:

1. Tiub Bourdon: Elemen pengesan yang paling biasa digunakan; tiub melengkung yang akan melurus apabila dikenakan tekanan, menggerakkan penunjuk.
2. Diafragma: Digunakan dalam aplikasi tekanan rendah; ia melentur apabila terdapat tekanan untuk menggerakkan penunjuk.
3. Penunjuk: Menunjukkan bacaan tekanan pada dail.
4. Dail: Bahagian muka tolok yang ditandakan dengan unit tekanan (cth: psi, bar, kPa).
5. Sarung: Melindungi komponen dalaman dan biasanya diperbuat daripada keluli tahan karat, loyang, atau plastik.
6. Mekanisme Pergerakan: Menukar gerakan mekanikal elemen pengesan kepada pergerakan penunjuk.
7. Sambungan: Inlet berulir atau berflange yang menyambungkan tolok kepada sistem.

Jenis-Jenis Tolok Tekanan:

1. Tolok Tiub Bourdon:
      - Jenis yang paling biasa digunakan.
      - Sesuai untuk aplikasi tekanan tinggi.
      - Berfungsi dengan mengembangkan tiub melengkung apabila tekanan meningkat.

2. Tolok Diafragma:
      - Digunakan untuk bendalir bertekanan rendah atau bersifat menghakis.
      - Diafragma fleksibel bergerak mengikut perubahan tekanan.

3. Tolok Belos (Bellows):
      - Digunakan untuk tekanan yang sangat rendah.
      - Mengandungi elemen seperti belos yang mengembang atau mengecut.

4. Tolok Tekanan Digital:
      - Menyediakan paparan digital untuk bacaan tekanan.
      - Selalunya dilengkapi dengan ciri tambahan seperti rakaman data atau penggera.

5. Tolok Tekanan Pembezaan (Differential Pressure Gauge):
      - Mengukur perbezaan tekanan antara dua titik dalam sistem.

6. Tolok Tekanan Mutlak (Absolute Pressure Gauge):
      - Mengukur tekanan berbanding vakum sempurna.

7. Tolok Vakum:
      - Mengukur tekanan yang lebih rendah daripada tekanan atmosfera.

8. Tolok Kompaun (Compound Gauge):
      - Mengukur tekanan positif dan negatif (vakum).

Unit Tekanan:

Tolok tekanan boleh memaparkan bacaan dalam pelbagai unit, termasuk:

• psi (pound per square inch)
• bar
• kPa (kilopascal)
• MPa (megapascal)
• atm (atmosfera)
• inHg (inci merkuri)

Aplikasi Tolok Tekanan:

• Sistem Industri: Memantau tekanan dalam saluran paip, dandang, dan pemampat.
• Sistem HVAC: Memastikan tekanan penyejuk yang betul.
• Automotif: Mengukur tekanan tayar, tekanan minyak, atau tekanan bahan api.
• Peralatan Perubatan: Memantau tekanan dalam ventilator atau tangki oksigen.
• Minyak dan Gas: Memantau tekanan kepala telaga atau saluran paip.
• Sistem Hidraulik: Memastikan tekanan yang betul dalam jentera hidraulik.